Nga NikollĂ« KĂ«rhanaj – Zym
Një përkujtim historik:
Hasi dikur i ndarë historikisht, gjeografikisht ashtu edhe ekonomikisht, i përngjante një oaze të mbyllur në njërën anë me lumin Dri dhe në anën tjetër me malin e lartë Pashtrik (1986m), pa rrugë e pa ujë të rrjedhshëm sipërfaqësor.
HasjanĂ«t kishin dy korridore udhĂ«timi: njĂ«ri korridor pĂ«r Prizren qĂ« duhej tĂ« kalonin Drinin me trap (trup druri i trashĂ« e i thelluar nĂ« mes tĂ« trupit) dhe korridori i dytĂ« pĂ«r nĂ« GjakovĂ« ku poashtu kalohej Drini me trap ose me âRrĂ«shiqaâ (katĂ«r rrĂ«shiqa tĂ« fryerĂ« mbi tĂ« cilĂ«t vendosej njĂ« trinĂ« e thurur me thupra shelgu). Gjendje kjo e cila pĂ«rshkruhej nga disa misionarĂ« Italian nĂ« vitin 1896 qĂ« vizituan Zymin.
Shkolla â vatĂ«r e kultures:
Me hapjen e shkollës së mesme në Zym (1971/72) u krijuan kushte e rrethana të reja sepse shkolla afroi kuadro arsimtarësh, u krijuan gjenerata të reja të cilat sollën edhe ide të reja si për Zymin ashtu edhe për Hasin në përgjithësi.
NĂ« vitin 1972 SHKA âKatarina Josipiâ, e themeluar mĂ« 04 maj 1970, me Frrok Kristajn-kryetar, organizuan RevistĂ«n (Festivalin) e programeve kulturore-artistike tĂ« shkollave tĂ« Hasit dhe shoqĂ«rive kulturo-artistike (pĂ«r tâu bĂ«rĂ« regjionale) nĂ« Zym, ku morĂ«n pjesĂ« Zymi,Lugishta e Ramaja. NĂ« vitin vijues (1973) mori pjesĂ« edhe Shkolla dhe Rinia e fshatit Gjonaj (dy programe)
Krahas SHKA-sĂ« âKatarina Josipiâ mĂ« 10 janar 1971 u formua edhe Klubi letrar âShtjefĂ«n Gjeçoviâ qĂ« vepruan harmonikisht si nĂ« Zym ashtu edhe nĂ« tĂ«rĂ« Hasin.
Tash dy manifestime: Festivali folklorik âHasi Jehonâ nĂ« Gjonaj dhe manifestimi letrar âTakimet e Gjeçovitâ nĂ« Zym
NĂ« festivalin folklorik âHasi Jehonâ nĂ« Gjonaj , rregullisht ka marrĂ« pjesĂ« edhe SHKA (tash: Ansambi etno-kulturor) âKatarina Josipiâ me çârast Ă«shtĂ« paraqitur denjĂ«sisht. Ky AnsambĂ«l pĂ«r 48-vjet tĂ« veprimtarisĂ« ruajti tĂ« mirat material e kulturore tĂ« veshjes dhe raportet kulturore brĂ«nda kĂ«tij etniteti nĂ« rrafshin horizontal edhe nĂ« atĂ« vertikal, si: veshjen si organizĂ«m i mirĂ« me veçori e nuanca tĂ« veçanta e specifike kombĂ«tare, fetare, regjionale, tĂ« moshave, koloriti, kombinimi i ngjyrave (kuq e zi, verdh (sari), kaltĂ«r e ngjyrĂ« bimĂ«sh etj). Ruajti statusin dhe pozitĂ«n shoqĂ«rore e sociale, shprehet fantazia, imagjinata, simbolika e magjika. Morfologjia e veshjes, mĂ«nyra e veshjes (kokĂ«s, gjoksit, brezit,- e pjesĂ«ve tjera). Materiali i pĂ«rdorur pĂ«r brez apo grup-moshat si nĂ« raste solemne ashtu edhe pĂ«r mort-e â zie (ngjyrĂ« e errĂ«t) dhe punimi i ngjyrave vetanake. LojĂ«rat dhe argĂ«timet popullore me rite tĂ« ndryshme popullore etj.
PĂ«r tĂ« gjitha kĂ«to elemente, Juria profesionale e festivalit (âHasi Jehonâ-2013) vendosi qĂ« Ansamblin etno-kulturor ta vlerĂ«sojĂ« si ekip me veshje complete, autoktone e harmonike si nĂ« veshje ashtu edhe nĂ« kĂ«rcime popullore nĂ« mĂ«nyrĂ« harmonike. NjĂ«herit, Juria ia ndau edhe shpĂ«rblimin tradicional me çmimin âLahutaâ pĂ«r vendin e tretĂ« â traditĂ« tĂ« cilĂ«n do ta vazhdojĂ«.
Këto shpërblime janë stimulim për punën e mëtejme për ruajtjen e trashëgimisë etno-kulturore e cila çdo vit është duke humbur sepse popullata kurbetçare nuk është në gjëndje për ta ruajtur, por, megjithatë, femrat edhe në kurbet e aplikojnë në dasmat e organizuara kudo që punojnë, për çka i përgëzojmë !
Manifestimi i dytë:
Manifestimi letrar, kulturor e shkencor âTakimet e Gjeçovitâ Ă«shtĂ« manifestimi i dytĂ« i cili organizohet nĂ« javĂ«n e dytĂ« tĂ« tetorit, rreth gjashtĂ« muaj pas atij âHasi Jehonâ nĂ« Gjonaj qĂ« organizohet nĂ« javĂ«n e parĂ« tĂ« muajit maj. JanĂ« kĂ«to dy manifestime tĂ« kulturĂ«s qĂ« mbushin gjithĂ« boshllĂ«kun vjetor me pjesĂ«marrjen masive tĂ« krijuesĂ«ve letrarĂ« e folkloristĂ«t te tĂ« gjithĂ« trojeve shqiptare pĂ«r tĂ« kĂ«mbyer pĂ«rvojĂ«n kulturore gjithĂ«kombĂ«tare.
Recommended For You
Hand-picked stories based on what youâre reading
Strong Match
Shiko Tv Shqip Online - Radio Hasi Thate
Per te shikuar TV Shqip fala kliko ketu Per te degjuar Radio Hasi Thate kliko ketu Tv Rtv 21 ktvâŠ
Strong Match
Tradita e hasjanëve për bukë - Video
Tradita e hasjanĂ«ve pĂ«r bukĂ« â MĂ«soni pĂ«r familjen qĂ« pĂ«r katĂ«r breza, pĂ«rveç profesionit, nuk ka ndĂ«rruar as recetĂ«nâŠ
Strong Match
Zotimi i Hasit Dokumentar i vitit 1974 - Parandalimi i fejesave te hershme
Zotimi i Hasit Dokumentar i vitit 1974 - Parandalimi i fejesave te hershme. Zotimi i Hasit Dokumentar i vitit 1974âŠ
Strong Match
Fshati Planejë një prej 38 fshatrave të Hasit
Fshati PlanejĂ« njĂ« prej 38 fshatrave tĂ« Hasit Fshati PlanejĂ« njĂ« prej 38 fshatrave tĂ« Hasit Tradita e hasjanĂ«veâŠ
Strong Match
Për televizionin francez, vetëm dervishët përbëjnë islamin në Kosovë (Foto)
PĂ«r televizionin publik nĂ« FrancĂ«, RFI, myslimanĂ«t nĂ« KosovĂ« janĂ« dervishĂ«t, dhe goranĂ«t. NĂ« njĂ« seri tĂ« foto-dokumentarĂ«ve âUdhĂ«tim nĂ«pĂ«râŠ
Strong Match
NĂ« vitin 1908, Prizreni pa asnjĂ« turk â Shkupi me shumicĂ« shqiptare (Dokument)
NĂ« Shkup, sipas statistikave tĂ« vitit 1908-1909, shumica e popullatĂ«s ka qenĂ« shqiptare. Kjo statistikĂ«, qĂ« shihni nĂ« dokumentin mĂ«âŠ